Walvissen in de metro

Eigenlijk is Frankrijk een heel normaal land, net zoals alle andere heel normale landen. Ze kampen met problemen als werkloosheid, achterstandswijken en verloedering van normen en waarden. Ze hebben ook, net als veel landen, te maken met een ander probleem: overgewicht.

Dikke koppen op nauwelijks zichtbare nekken op hangbuiken op kwabbige beentjes; dikzakken heb je hier ook. De enkeling onder de vetbollen die nog smal genoeg is om zich door metropoortjes te persen, neemt vervolgens in de metro anderhalve plaats in. Een dikke buik hangt over twee dikke bovenbenen heen.

De papzak van vandaag probeert op adem te komen van het semi-sprintje dat getrokken moest worden om de metro te halen. Met veel moeite wordt er een tas opgetild en op een stukje knieën gezet dat niet verdwenen is onder de vetlaag die deze man zijn ventre* noemt. Er komt een verfrissend drankje tevoorschijn, om bij te komen van de harde arbeid van net. Het is een flesje cola. Cola light. Na een paar slurpende slokjes te hebben genomen, kijk het Michelin mannetje tevreden om zich heen. Hij heeft zijn metro gehaald en een beetje cola kunnen drinken, zijn leven moet erg leuk zijn.

We stoppen bij een nieuw station en een meisje van mijn leeftijd stapt in. ‘Pardon’, hoor ik haar zeggen. ‘Zou ik hier kunnen zitten?’ Ze wijst op het opgeklapte stoeltje naast de man. De man maakt een ga-je-gang-gebaar en probeert zijn buik opzij te houden zodat het stoeltje naar beneden kan. Het meisje probeert met plaatsvervangende schaamte het stoeltje uit te klappen, maar de man neemt teveel ruimte in. De hele metro lijkt toe te kijken als het meisje beschaamd aan de man vraagt of hij misschien even op wil staan. Meneer houdt zich met twee handen vast en hijst zich overeind.

Het meisje wil net gaan zitten als we door een beruchte metrobocht vliegen. De tientonner had zich niet stevig genoeg vastgehouden en slingert nu door de metro. Een meneer naast me houdt beschermend zijn armen op en verderop grijpt een moeder haar kinderen om ze te beschermen van de verpletteringsdood.

We rijden weer recht, en de baleine* grijpt zich met twee handen vast. Zweetpareltjes blinken op zijn voorhoofd. Zich stevig vasthoudend schuifelt hij varkenspootje voor varkenspootje terug naar zijn plek. Hij laat zich uitgeput weer op het stoeltje naast het meisje zakken, die daarbij deels onder een van zijn kwabben verdwijnt. Bijna onhoorbaar piept ze, en probeert op te schuiven op haar plek. Het is al te laat, ze zit gevangen onder de vele lagen buik van de man.

Mijn metrohalte komt in zicht, en spijtig sta ik op. Ik had graag het einde van dit verhaal gezien. Terwijl ik het metrostation uitloop snap ik opeens waarom de Parijse metropoortjes zo smal zijn. Om dikzakken buiten te houden.

Leer Frans met Eva

Le ventre – de buik
La baleine – de walvis

Make uppend in de metro

Ik stel me voor hoe de ochtend van een Parisienne eruit ziet. Een halfuur voor ze weg gaat opstaan, snel douchen, aankleden, nat haar in een knot binden, een kop koffie wegtikken en gáán! Bij de bakker op de hoek wordt een croissantje gehaald, dat al lopend naar de metro/bus/tram wordt opgegeten. Eenmaal in het vervoersmiddel naar keuze -vandaag de metro- kiest ze een zitplek. Dat is voor de komende rit, zonder dat ze het zelf weet, haar podium. Haar piste. De rest van de reizigers zijn het publiek, en het spektakel staat op het punt te beginnen.

Terwijl meisjes als ik met een mengeling van ongeloof, spot en respect toekijken, gaat de tas van de Parisienne open. Uit de tas komt eerst een tubetje foundation. Het is een goochel act. Doe je ogen dicht, tel tot drie en het meisje heeft plots een prachtig egale huid. Met een kwast en wat poeder wordt er kunstmatig schaduw op het gezicht gebracht. Om me heen worden er sympathieke blikken geworpen. Geen slechte act, op naar de volgende.

Nu komt het koordlopen, het precisiedeel. Terwijl de metro piept, schudt en schokt, brengt het meisje uiterst nauwkeurig eyeliner op. Bij iedere bocht die we onverwachts doorgaat hoor je het publiek reageren met ‘oooh’s en ‘aaah’s. Het leek even alsof het meisje zichzelf met haar eyeliner in het oog had gestoken, maar nee. Uiterst professioneel krijgt ze de lijntjes om haar ogen, zonder ook maar één keer uit te schieten. Na dit onderdeel is het publiek al meer onder de indruk. Je hoort ze tegen elkaar mompelen, verbaasd over de kunde van dit meisje.

Hierna volgt de mascara. Het messenwerpen. Met haar puntige borsteltje lijkt het iedere veeg weer alsof ze zichzelf een oog uit probeert te steken. De kleintjes in het publiek bedekken hun eigen ogen, dit is te spannend. Binnen een minuut heeft de Parisienne een tweede goochel act uitgevoerd: Zichtbaar langere wimpers (ongeklonterd, waterproof, dankzij haar a-klasse mascara merk) zonder uitgestoken ogen.

Als laatste act volgt de clownsact. Vuurrode lippenstift komt tevoorschijn. De metro knalt naar links en rechts terwijl het meisje haar lippen stift. Zal ze zichzelf een olijke rode streep over haar wang geven? Zal ze de rest van de dag uitgelachen worden? Spanning en hilariteit alom.

Na deze act is het spektakel afgelopen. Het meisje ruimt al haar spulletjes weer op, gooit haar haar los en stapt de metro uit. Het publiek applaudisseert.

Maandagmorgen in de metro

Het is maandagochted negen uur, en ik zit in de metro. Ik ben vandaag lekker vroeg opgestaan om er een goeie shopdag van t maken.

Onderweg naar de metro is de snelle stadse trend in geen velden en wegen te bekennen. Iedereen sjokt moedeloos naar de metropoortjes, om daar één voor één als ongelukkig werkvee het station in te kunnen.

De metro zelf is gevuld met studenten die te moe zijn voor college, volwassenen die niet naar hun werk willen, en bejaarden. Iedereen staart glazig voor zich uit. Als robots stappen ze automatisch in en uit op de juiste stations. Een meisje met diepe wallen van het feesten kijkt hersendood uit het raam. Een jongen is al vijf minuten bezig met het strikken van zijn schoenveter. Hij hurkte zich om bij zijn schoen te kunnen, maar volgens mij is hij inmiddels weer in slaap gevallen, met zijn hoofd tegen de metrodeur aan.

Het gehele metropubliek valt samen te vatten in een paar woorden: moe en onwillig.

Als er na een paar haltes een accordeonist instapt, komt er een derde woord bij: moordlustig. Met bewalde en en rode ogen probeert de menigte hem nog de metro uit te staren, maar de man begint al te spelen. Een vrolijk deuntje. ‘Putain’, hoor ik de jongen naast me mompelen, en verderop wrijft een meisje de slaap uit haar ogen om woest naar de muzikant te kunnen kijken. Haar vriendin legt jammerend haar handen over haar oren, met een hoofd dat KATER schreeuwt.

Als ik rondkijk wie ik opeens de metro wakker worden, maar niet op een goede manier. Fronsende wenkbrauwen en krakende knokkels. Mon dieu, die muziekgast heeft een mob wakker gemaakt. Overal om me heen zie ik woeste gezichten. Bloeddorstige zakenmannen, ziedende studenten. Met bloeddoorlopen, caffeïne-vragende ogen staren ze de accordeonist aan. Die begint langzaamaan door te krijgen dat zijn composities niet gewild zijn. Met een onzekere blik begint hij steeds zachter te spelen, maar de MaandagMorgenMenigte is al gewekt. En ze is pissig

We zijn bijna bij een nieuw station. Peentjes zwetend legt de accordeonist zijn hand vast op de deurhendel. Hij is inmiddels gestopt met spelen, maar het is al te laat. Parijs is boos. Woest, zelfs. Furieus. Niemand waagt het muziek te maken voor de tweede kop koffie.

Net op het moment dat de Fransoos met de grootste neus en het duurste pak (De alfa, de opper, de baas) wil opstaan, rijden we het perron binnen. De accordeonist is zichtbaar opgelucht, hij durft weer adem te halen. Zijn redding is nabij. Hij springt de metro uit, nog voor deze helemaal tot stilstand is gekomen. Gered.

Un peu de magique

Al betekent het dat je extra goed op je tas moet letten, het heeft wel wat. Muziek in le metro*. Één halte na mij stapt er een dikke man in, met zijn accordeon al in de aanslag. Zodra de deuren sluiten, begint hij zachtjes te spelen, met pretoogjes om zich heenkijkend. Het is blijkbaar een bekend deuntje, want  er beginnen mensen mee te neurieën. Gezellig. De accordeonist begint te stralen. Hij wordt erkend. Hij begint steeds harder en sneller te spelen. Razendsnel. Rechts van me begint een man te dansen. Door de hele metro klinkt het geluid van tikkende voeten, slechts overstemd door de prachtige klanken van de accordeon. Schitterend. Er wordt geglimlacht, Parijs licht op. Als het lied ten einde lijkt te komen, klapt een peutertje in zijn handen. ‘Encore*!’, roept het ventje. ‘Encore, encore!’. En jawel hoor, de man zet een nieuw vreugdeliedje in. De plotselinge joie de vivre* is bijna voelbaar, in de kleine ruimte van de metro.

Een halte. Een man in uniform stapt de metro in. De accordeonist schrikt. Hij springt de metro uit, net voor de deuren sluiten. De magie is weg, de metro is stil. Flauw hoor.

Leer Frans met Eva
Un peu - een beetje
la magique - de magie

le metro - de metro
Encore - nog (nog een keer)
joie de vivre - levensvreugde